Het vrije midden als motief voor het vrijeschoolonderwijs

In het jaar 2019 groeide het aantal vrijeschoolkinderen in Nederland met 1800, terwijl het aantal schoolgaande kinderen over het geheel genomen daalt. Ouders kiezen voor ons onderwijs omdat wij oog hebben voor de persoonlijke ontwikkeling van de kinderen.

Deze groei stemt tot vreugde, maar de noodzaak om ons onderwijs steeds weer opnieuw te bekijken en te onderzoeken blijft aanwezig. Kunnen wij de verwachtingen, die de ouders hebben ten aanzien van de vrijeschool en die we zélf hadden, toen we ervoor kozen er les te gaan geven, waarmaken?

We kennen allemaal de momenten waarop het lukt om een vrije ruimte te creëren, waarin kinderen de aandacht en het vertrouwen krijgen, die nodig zijn om op een ontspannen manier te leren en zich te ontwikkelen. Het zijn momenten, waarop kinderen verschillende oplossingen uitproberen en waarin een speelse, onderzoekende stemming ontstaat, die bij hen past. Daarbinnen kunnen ze bij zichzelf zijn, terwijl ze samenwerken met andere kinderen in de klas, en van binnenuit de motivatie vinden om zich met de les- en ontwikkelingsstof uit een te zetten. Er ontstaat dan een vrij midden, waarin zowel de kinderen als de leraar zich gezien weten en tot hun recht kunnen komen.

We weten echter, dat dit niet vanzelfsprekend is. Er zijn allerlei invloeden in en buiten de klas, die het moeilijk kunnen maken om dit midden te creëren. In het lesgeven balanceren we tussen enerzijds meegaan en ingaan op wat de kinderen brengen, en anderzijds vormgeven, grenzen aangeven en structuur aanbrengen. We zoeken de balans tussen de aandacht voor de specifieke individuele behoeften van kinderen en de behoeften van de klas als groep.

Ook balanceren we tussen hetgeen we zien wat de kinderen nodig hebben en de verwachtingen van buitenaf. Anders gezegd zoeken we het evenwicht tussen procesgerichtheid en resultaatgerichtheid. Het vrije midden vinden, de balans creëren, is de uitdaging die we aangaan bij het lesgeven in een vrijeschool. We zijn een school met een duidelijke identiteit én een maatschappelijke verantwoordelijkheid.

Tijdens de vrijeschool lerarenweek 2020 zullen bovengenoemde thema’s in voordrachten, opmaten en jaarklassen aandacht krijgen. Het is de voorbereiding op een mooie uitdaging in een nieuw schooljaar.

Namens de kerngroep van de vrijeschool lerarenweek , Tonnie Brounts

0